कञ्चनपुरको वेदकोट नगरपालिका–५ मा देखिएको यो दृश्य केवल एउटा बालकको पीडा मात्र होइन, हाम्रो समाजको आत्मा माथि उठेको गम्भीर प्रश्न हो। एउटा सानो, अवोध बालक—जसले सायद भोक, लोभ वा खेलकै क्रममा बारीको फल टिप्यो—उसलाई हातखुट्टा बाँधेर सजाय दिइएको छ। यो दृश्यले केवल आँखालाई होइन, मन र विवेकलाई समेत चिरिरहेको छ।

बाल्यकाल स्वभावैले जिज्ञासु हुन्छ, कहिलेकाहीँ अनुशासनभन्दा बाहिर पनि जान सक्छ। तर त्यही बालसुलभ लापरवाहीलाई आधार बनाएर यति कठोर र अमानवीय व्यवहार गर्नु कुनै पनि दृष्टिले स्वीकार्य हुन सक्दैन। यो सजाय होइन, हिंसा हो—र अझ गम्भीर कुरा, यो हाम्रो सामाजिक संवेदनशीलताको पतनको संकेत हो।

हामी प्रायः भन्छौं—“आजका बालबालिका भोलिका भविष्य हुन्।” तर प्रश्न उठ्छ, के यस्तै व्यवहार गरेर हामी भविष्य निर्माण गरिरहेका छौं? कि डर, अपमान र पीडाको जगमा एउटा त्रसित पुस्ता तयार पारिरहेका छौं? यस्तो व्यवहारले बच्चामा अनुशासन होइन, आक्रोश, भय र असुरक्षा जन्माउँछ। यसले उनीहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा गहिरो घाउ पार्छ, जसको असर जीवनभर रहन सक्छ।

यो घटना कुनै एक व्यक्तिको गल्ती मात्र होइन; यो हाम्रो सामूहिक मौनताको परिणाम पनि हो। त्यहाँ उपस्थित अन्य वयस्कहरू किन मौन रहे? कसैले रोक्ने प्रयास किन गरेन? जब अन्याय हाम्रो अगाडि हुन्छ र हामी चुप लाग्छौं, तब हामी पनि त्यसको भागीदार बन्छौं।

कानुनी दृष्टिले पनि यस्ता कार्यहरू बालअधिकारको स्पष्ट उल्लंघन हुन्। प्रत्येक बालकलाई सम्मान, सुरक्षा र माया पाउने अधिकार छ। अनुशासन सिकाउने नाममा हिंसा गर्नु न त शिक्षण हो, न त संस्कार नै। बरु, सही तरिका भनेको संवाद, सहानुभूति र सकारात्मक मार्गदर्शन हो।

एकछिनका लागि सोचौं—यदि त्यो बालक हाम्रो आफ्नै सन्तान हुन्थ्यो भने? के हामी त्यही व्यवहारलाई उचित ठान्थ्यौं? सायद होइन। यही अनुभूति, यही सहानुभूति हामीले समाजका हरेक बालबालिकाप्रति राख्न सक्यौं भने मात्र यस्ता घटनाहरू रोकिन सक्छन्।

अब समय आएको छ—मौन तोड्ने, गलतलाई गलत भन्ने, र बालबालिकाप्रति मानवीय व्यवहार सुनिश्चित गर्ने। सानो गल्तीलाई ठूलो अपराध बनाएर होइन, सानो गल्तीबाट ठूलो शिक्षा दिने संस्कार विकास गरौं। किनकि एउटा बालकको आँसु केवल उसको पीडा होइन, हाम्रो समाजको असफलताको प्रतीक हो।